Exidia glandulosa
O que deve saber
Exidia glandulosa é um tipo de fungo encontrado na Europa que cresce em ramos mortos de carvalhos. Produz corpos frutíferos negros e brilhantes, semelhantes a bolhas, que podem ter até 3 cm de largura e crescem isoladamente ou em grupos. Os corpos de fruto são inicialmente firmes, mas podem tornar-se moles e distorcidos com a idade ou com o tempo húmido. A superfície superior é brilhante e salpicada de pequenas saliências, enquanto a inferior é lisa no início, mas depois desenvolve pequenos espinhos. O fungo causa podridão branca na madeira, quebrando a lignina. Quando os corpos de fruto secam, podem encolher e formar uma crosta negra e plana.
Em tempo húmido, a Exidia glandulosa torna-se negra e gelatinosa; no entanto, durante períodos de seca prolongados, encolhe para uma série de crostas castanho-azeitona em forma de cone. Os corpos frutíferos individuais por vezes coalescem para formar bolhas maiores.
De acordo com a investigação de Rockett TR e Kramer CL (1974) em Mycologia 66:926-941, o fungo pode produzir 6.500 esporos por hora por centímetro quadrado durante um período de três meses.
Outros nomes: Manteiga de bruxa preta, rolo de geleia preta, fungo de geleia verrugosa, alemão (Abgestutzter Drüsling, Stoppeliger Drüslinge), Países Baixos (Eikentrilzwam).
Identificação dos cogumelos
-
Corpo de frutificação
Os corpos de frutificação individuais são 0.39 a 1.1 a 3 cm de diâmetro, mas estão normalmente fundidos em grandes manchas (frequentemente com mais de 50 cm de comprimento); gelatinosos; lobados e cerebrais; preto-avermelhado a preto; superfície lisa ou ligeiramente rugosa.
-
Impressão de esporos
Branco.
-
Habitat
É sapróbica, cresce em paus e ramos de madeira dura recentemente caídos (especialmente carvalho) e é comummente encontrada na América do Norte durante a primavera e o outono, com aparições ocasionais durante o verão e o inverno. Na Europa Central é comum em florestas de faias
-
Características Microscópicas
Esporos 10-16 x 3-5 µ; em forma de salsicha; lisos. Basídios longitudinalmente septados (cruciados), com esterigmas de até 65 µ de comprimento. Conexões de pinça presentes.
Espécies semelhantes
-
Possui mais corpos de fruto em forma de botão em cachos que rapidamente se deformam e coalescem, formando uma massa efusa e lobada que pode ser 3.9 polegadas (10 cm) ou mais de diâmetro. As duas espécies são indistinguíveis microscopicamente, mas a investigação do ADN indica que são distintas.
-
Tem corpos frutíferos mais erectos sem verrugas na superfície, cores mais claras (variando do castanho amarelado ao castanho escuro) e uma base pequena.
-
Forma corpos de fruto semelhantes, gelatinosos e enegrecidos em carvalho. No entanto, as suas superfícies superiores são totalmente lisas e produzem copiosas impressões de esporos pretos (não brancos), deixando frequentemente uma mancha preta se forem limpos com a mão.
Taxonomia e etimologia
Existe alguma incerteza quanto à classificação da Manteiga de Bruxa. Alguns especialistas colocam-na na ordem Tremellales, enquanto que nos EUA é classificada na família Auriculariaceae, enquanto que na Grã-Bretanha, é classificada na Exidiaceae. O naturalista francês Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard descreveu-a pela primeira vez em 1789 como Tremella glandulosa, mas mais tarde o micologista sueco Elias Magnus Fries transferiu-a para o género Exidia. No entanto, Fries utilizou o nome Exidia glandulosa tanto para a Manteiga de Bruxa como para um outro fungo gelatinoso chamado Exidia plana. As duas espécies foram finalmente distinguidas pelo micologista holandês Marinus Anton Donk.
O nome Exidia significa exsudação ou mancha, o que é apropriado porque este fungo parece uma exsudação quando está molhado e uma mancha escura na madeira quando está seco. O nome glandulosa provém da abundância de glândulas (papilas) na superfície dos corpos frutíferos deste fungo.
Sinónimos e variantes
-
Tremella atra O.F. Müller (1782), Flora danica, 15, p. 5, tab. 884
-
Tremella glandulosa Bulliard (1788), Herbier de la France, 9, tab. 420, fig. 1 (Basionyme) Sanctionnement : Fries (1822)
-
Tremella glauca Persoon (1794), em Römer, Neues magazin für die botanik, 1, p. 111
-
Peziza glandulosa (Bulliard) Schrader (1799), Journal für die botanik, 2(2), p. 59
-
Tremella spiculosa Persoon (1800) [1799], Observationes mycologicae seu descriptiones tam novorum quam notabilium fungorum, 2, p. 99
-
Tremella spiculosa var. ß glauca (Persoon) Persoon (1801), Synopsis methodica fungorum, p. 624
-
Tremella arborea Smith (1812), English botany: or, coloured figures of British plants, Edn 2, tab. 2448
-
Tremella flaccida Smith (1812), English botany: or, coloured figures of British plants, Edn 2, tab. 2452
-
Gyraria spiculosa (Persoon) Gray (1821), A natural arrangement of British plants, 1, p. 594
-
Auricularia glandulosa (Bulliard) Wahlenberg (1826), Flora suecica enumerans plantas sueciae indigenas, 1, p. 994
-
Spicularia glandulosa (Bulliard) Chevallier (1826), Flore générale des environs de Paris, 1, p. 94
-
Exidia spiculosa (Persoon) Sommerfeldt (1826), Supplementum florae lapponica, p. 307
-
Exidia applanata Schweinitz (1832), Transactions of the American philosophical Society, série 2, 4(2), p. 185
-
Exidia plicata Klotzsch (1839), em Dietrich, Flora reigni Borussici, Flora des Königreichs Preussen, 7, tab. 475
-
Tremella cinerea Bonorden (1851), Handbuch der allgemeinen mykologie als anleitung zum studium derselben, p. 151
-
Tremella nigra Bonorden (1851), Handbuch der allgemeinen mykologie als anleitung zum studium derselben, p. 151
-
Tremella neglectaTulasne (1872), Annales des sciences naturelles, botanique, série 5, 15, p. 222
-
Exidia glandulosa subsp.* plicata(Klotzsch) P. Karsten (1882), Bidrag till kännedom af Finlands natur och folk, 37, p. 198
-
Exidia neglecta J. Schröter (1888) [1889], in Cohn, Kryptogamen-flora von Schlesien, 3(1), p. 393
-
Tremella grilletii var. neglecta (Tulasne) Costantin & L.M. Dufour (1891), Nouvelle flore des champignons, Edn 1, p. 208
-
Tremella faginea Britzelmayr (1895), Botanisches centralblatt, 62, p. 313, figo. 29
Fontes:
Foto 1 - Autor: Dan Molter (shroomydan) (CC BY-SA 3.0 Unported)
Foto 2 - Autor: Nina Filippova (CC BY 4.0 Internacional)
Foto 3 - Autor: Patch Nova (CC BY-SA 4.0 Internacional)
Foto 4 - Autor: aarongunnar (CC BY 4.0 Internacional)
Foto 5 - Autor: Erik (Domínio público)





