Bjerkandera adusta
Co powinieneś wiedzieć
Bjerkandera adusta to niejadalny grzyb poliporowy, który za młodu ma aksamitną, śnieżnobiałą powierzchnię kapelusza, która z wiekiem staje się gładka i biaława. Ma również wyraźne brązowe obszary na powierzchni porów. Gatunek ten jest szeroko rozpowszechniony. Często występuje na rozkładającym się drewnie, takim jak pniaki, pnie, gałęzie, zwłaszcza buk, brzoza, dąb, topola, wierzba, słupki ogrodzeniowe, wszędzie tam, gdzie drewno jest dostępne.
Młode okazy mają charakterystyczny kolor od szarego do ochrowobrązowego z białą krawędzią. Starsze okazy stają się ciemniejsze, a krawędź może się odbarwić. Pory na spodniej stronie są najpierw srebrnoszare, później dymnoszare, a po uszkodzeniu stają się czarne.
Ponieważ B. Adusta produkuje enzymy, które mogą rozkładać wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, takie jak te stosowane w syntetycznych barwnikach tekstylnych, dlatego też zainteresowano się badaniem tego grzyba pod kątem możliwego zastosowania w bioremediacji. Badania nad enzymami rozkładającymi ligninę wytwarzanymi przez B. adusta, taka jak wszechstronna peroksydaza, wykazała również w badaniach zdolność do odbarwiania syntetycznej melaniny. Ta cecha może pozwolić B. adusta, które będą wykorzystywane do odbarwiania melaniny w przyszłych zastosowaniach kosmetycznych.
Naukowcy z Japonii odkryli, że zarodniki B. adusta może występować w dużych ilościach w ludzkiej ślinie i błonach śluzowych, powodując uporczywy kaszel (10,13-15,18).
Liczba synonimów (89) wskazuje na znaczną zmienność gatunku.
Inne nazwy: Smoky Polypore, Smoky Bracket, Grijze buisjeszwam (Holandia), Angebrannter Rauchporling (Niemcy), Šedopórka osmahlá (Czechy).
Identyfikacja grzybów
Czapka
Wspornikowy do półkowego (i zwykle połączony bocznie z innymi kapeluszami) lub tylko odwrócony brzeg nad rozłożystą powierzchnią porów - lub czasami całkowicie pozbawiony; półkolisty do nieregularnego w zarysie; wypukły do płaskiego; do około 10 cm szerokości i 6 cm głębokości; aksamitny do drobno owłosionego, stający się łysy w miarę dojrzewania; białawy do szarawego, brązowawy lub brązowawy; czasami strefowy; gdy dojrzały z brązowym do czarnego marginesem.
Pore Surface
Szary do czarnego; czasami ciemniejszy czarny; z 6-7 małymi, kanciastymi porami na mm; rurki do 2 mm głębokości.
Miąższ
Białawy do lekko brązowawego; twardy i korkowaty lub skórzasty.
Spore Print
Biały.
Siedlisko
Saprobowy na martwym drewnie drzew liściastych i, rzadko, drzew iglastych; powodujący białą zgniliznę; jednoroczny; występujący przez cały rok; szeroko rozpowszechniony w całej Ameryce Północnej.
Podobne gatunki
Bjerkandera fumosa
Dość mniej rozpowszechniony, przynajmniej we Włoszech, różni się ciemniejszym zabarwieniem karpoforu, nieco mniejszymi zarodnikami, porowatą powierzchnią od białawej do kremowej i nieco większymi porami. Rośnie tylko na roślinach szerokolistnych.
-
Może mieć również szare pory, ale pory są nieregularnie wydłużone, a owoc jest owłosiony.
-
Różni się białą powierzchnią płodną zamiast szarej.
Taksonomia i etymologia
Po raz pierwszy został opisany naukowo jako Boletus adustus przez Carla Ludwiga Willdenowa w 1787 roku.
W 1880 r. fiński mikolog Petter Adolf Karsten uzyskał obecnie akceptowaną nazwę naukową Bjerkandera adusta.
Specyficzny epitet adusta oznacza przypalony; prawdopodobnie odnosi się to do "popielato-szarego" koloru. Bjerkandera odnosi się do Clasa Bjerkandera (1735-1795), luterańskiego pastora, meteorologa, botanika i entomologa, który studiował na Uniwersytecie w Uppsali.
Synonimy
Boletus adustus Willd. 1787 (basionym)
Agaricus crispus (Pers.) E.H.L. Krause (1932)
Bjerkandera adusta f. carpinea (Sowerby) Donk
Bjerkandera adusta f. resupinata (Bourdot & Galzin) Domański Orloś & Skirg. 1967
Bjerkandera adusta f. solubilis (Velen.) Bondartsev 1953
Bjerkandera adusta f. tegumentosa (Velen.) Bondartsev 1953
Bjerkandera adusta f. zonatula (Quél.) Domański Orloś & Skirg. 1967
Bjerkandera isabellina (Schwein.) P. Kras. 1879
Bjerkandera scanica (fr.) P. Karst. 1882
Boletus adustus var. crispus (Pers.) Pers. 1801
Boletus adustus Willd. var. adustus 1787
Boletus carpineus Sowerby 1799
Boletus concentricus Schumach. 1803
Boletus crispus Pers. 1799
Boletus fuscoporus J.J. Planer 1788
Boletus fuscoporus Planer 1788
Boletus isabellinus Schwein. 1822
Boletus pelleporus Bull. 1791
Boletus suberosus var. flabelliformis Batsch, 1789
Coriolus alabamensis Murrill 1907
Daedalea fennica (P. Karst.) P. Karst. 1906
Daedalea oudemansii var. fennica P. Karst. 1882
Daedalea solubilis Velen. 1926
Gloeoporus adustus (Willd.) Pilát 1937
Gloeoporus adustus (Willd.) Pilát f. adustus 1937
Gloeoporus adustus f. excavatus (Velen.) Pilát (1937)
Gloeoporus adustus f. excavavatus (Velen.) Pilát, 1937
Gloeoporus adustus f. solubilis (Velen.) Pilát, 1937
Gloeoporus adustus f. tegumentosus (Velen.) Pilát, 1937
Gloeoporus crispus (Pers.) G. Cunn. 1965
Grifola adusta (Willd.) Zmitr. & Malysheva 2006
Leptoporus adustus (Willd.) Quél. 1886
Leptoporus adustus (Willd.) Quél. f. adustus 1886
Leptoporus adustus f. resupinatus Bourdot & Galzin, 1928
Leptoporus adustus f. viridans Pilát 1936
Leptoporus adustus f. zonatulus Quél. 1886
Leptoporus albellus (Peck) Bourdot & L.Maire, 1920
Leptoporus albellus f. raduloides Pilát (1932)
Leptoporus crispus (Pers.) Quél., 1886
Leptoporus nigrellus Pat. 1903
Microporus gloeoporoides (Speg.) Kuntze, 1898
Microporus lindheimeri (Berk. & M.A.Curtis) Kuntze, 1898
Polyporus adustus (Willd.) Fr. f. adustus 1821
Polyporus adustus (Willd.) Fr. podgatunek. adustus
Polyporus adustus (Willd.) Fr. var. adustus
Polyporus adustus (Willd.) Fr. 1821
Polyporus adustus f. resupinata Bres. 1922
Polyporus adustus f. resupinatus Bres., 1922
Polyporus adustus subsp. carpineus (Sowerby) Fr., 1874
Polyporus adustus var. argenteus (Ehrenb.) Pers., 1825
Polyporus adustus var. ater Velen., 1922
Polyporus adustus var. carpineus (Sowerby) Fr. 1874
Polyporus adustus var. pelleporus (Bull.) Pers., 1825
Polyporus amesii Lloyd 1915
Polyporus atropileus Velen. 1925
Polyporus burtii Peck 1897
Polyporus carpineus (Sowerby) Fr. 1818
Polyporus cinerascens Velen. 1922
Polyporus crispus (Pers.) Fr. (1821)
Polyporus crispus (Pers.) Fr. (1821) f. crispus
Polyporus crispus f. resupinata Bres. (1922)
Polyporus curreyanus Berk. ex Cooke, 1886
Polyporus digitalis Berk., 1854
Polyporus dissitus Berk. & Broome, 1875
Polyporus excavatus Velen., 1922
Polyporus fumosogriseus Cooke & Ellis, 1881
Polyporus halesiae Berk. & M.A.Curtis, 1853
Polyporus isabellinus (Schwein.) Steud. 1824
Polyporus lindheimeri Berk. & M.A. Curtis (1872)
Polyporus macowanii Kalchbr., 1881
Polyporus macrosporus Britzelm., 1894
Polyporus murinus Rostk., 1838
Polyporus nigrellus (Pat.) Sacc. & D. Sacc. 1905
Polyporus ochraceocinereus Britzelm., 1895
Polyporus scanicus Fr., 1863
Polyporus secernibilis Berk., 1847
Polyporus subcinereus Berk., 1839
Polyporus tegumentosus Velen., 1925
Polystictus adustus (Willd.) Fr.
Polystictus adustus (Willd.) Gillot & Lucand, 1890
Polystictus alabamensis (Murrill) Sacc. & Trotter, 1912
Polystictus carpineus (Sowerby) Konrad, 1923
Polystictus gloeoporoides Speg., 1889
Polystictus ochraceostuppeus Lloyd, 1916
Polystictus puberulus Bres., 1920
Poria argentea Ehrenb., 1818
Poria carnosa Rostr. ex Sacc. & D. Sacc., 1905
Poria curreyana (Berk. ex Cooke) G. Cunn. 1947
Tyromyces adustus (Willd.) Pouzar, 1966
Źródła:
Zdjęcie 1 - Autor: Michel Langeveld (CC BY-SA 4.0 International)
Zdjęcie 2 - Autor: Michel Langeveld (CC BY-SA 4.0 International)
Zdjęcie 3 - Autor: Michel Langeveld (CC BY-SA 4.0 International)
Zdjęcie 4 - Autor: Michel Langeveld (CC BY-SA 4.0 Międzynarodowy)
Zdjęcie 5 - Autor: Tomas P. (Domena publiczna)
