Calostoma cinnabarina
Co powinieneś wiedzieć
Calostoma cinnabarinum to gatunek grzyba gasteroidalnego z rodziny Sclerodermataceae i jest gatunkiem rodzaju Calostoma. Ta szypułkowa purchawka rozpoczyna rozwój w galaretowatym, przezroczystym egzoperydium, które wkrótce zostaje przerwane przez rozwijający się worek zarodnikowy, odsłaniając czerwoną wewnętrzną część egzoperydium. Ostatecznie to również odpada, odsłaniając dojrzałe endoperidium z pięcioma (zwykle) cynobrowoczerwonymi, wypukłymi grzbietami, w środku których rozwija się ostiole do rozprzestrzeniania zarodników. Rozpowszechniony we wschodnich Stanach Zjednoczonych na południe przez Kostarykę do Kolumbii.
Pomimo swojego wyglądu i nazwy zwyczajowej, C. cinnabarinum nie jest spokrewniony z prawdziwymi purchawkami ani gatunkami z rodzaju Podaxis. Nie jest również spokrewniona z gwiazdami ziemnymi i rogami cuchnącymi. Jednakże, C. cinnabarinum miał złożoną historię taksonomiczną, która w różnych okresach myliła go z każdą z tych grup, aż do pojawienia się filogenetyki molekularnej. Chociaż spożywany lub stosowany w medycynie ludowej w niektórych regionach, jest zwykle uważany za niejadalny.
Inne nazwy: Dmuchawiec łodygowy, żelatynowy dmuchawiec łodygowy.
Identyfikacja grzyba
Ekologia
Mikoryzowy z dębami; rośnie samotnie lub gromadnie, często w mchach lub na nisko położonych, wilgotnych obszarach; od wiosny do jesieni; wschodnia Ameryka Północna, Teksas i być może na południowym zachodzie; także Ameryka Środkowa i Ameryka Południowa oraz doniesienia z Azji; bardziej powszechny na wyższych wysokościach w swoim zasięgu.
Owocnik
Zarodnik siedzący na szczycie struktury łodygi; początkowo pokryty grubą, galaretowatą powłoką, która odpada, zsuwa się w dół łodygi, a następnie otacza podstawę łodygi, aż do wyschnięcia i zniknięcia. Obudowa zarodników 11-25 mm szerokości; 11-25 mm wysokości; subglobose; cynobrowoczerwony, gdy młody i świeży, blaknie do czerwonawo-pomarańczowego; wierzchołek rozwija jasnoczerwony, prążkowany perystom, który wygląda trochę jak zszyta blizna; początkowo pokryty żelatyną, ale suchy i drobno zapylony po złuszczeniu żelatyny; wnętrze wypełnione białawym do żółtawego pyłem zarodnikowym. Struktura łodygi 2-5 cm wysokości; 1-2.5 cm szerokości; składa się z ciasno zwiniętych sznurów; miękki; matowy oranżowy.
Cechy mikroskopowe
Zarodniki 10-19 x 6-10 µm; elipsoidalne; drobno nakrapiane; ścianki około 0.5 µm grubości; jednopęcherzykowate (czasami wielopęcherzykowate) i szkliste w KOH. Nitki kapilarne o szerokości 4-6 µm; ścianki o grubości do 1 µm; szkliste w KOH; zaciśnięte.
Gatunki podobne
Calostoma lutescens (powyżej) jest wyższa i ma żółty pojemnik na zarodniki. C. ravenelii (poniżej) nie ma czerwonego koloru i galaretowatej powłoki C. cinnabarinum.
Przynajmniej w Ameryce Północnej Calostoma cinnabarinum jest charakterystyczny i łatwo rozpoznawalny. Dwa inne gatunki Calostoma również występują we wschodnich Stanach Zjednoczonych. C. lutescens ma cieńszą galaretowatą warstwę i przeważnie żółtą warstwę środkową lub mezoperydium, z czerwonym kolorem ograniczonym do perystomu. Calostoma japonicum posiada również dobrze zaznaczony kołnierz u podstawy zarodnika, dłuższy trzonek i kuliste, wgłębione zarodniki. C. ravenelii nie jest galaretowaty, ale zamiast tego ma brodawki zdobiące obudowę zarodnika i jest mniejszy niż C. cinnabarinum. Ma również czerwonawy perystom, ale poza tym jest koloru gliniastego. W przeciwieństwie do C. lutescens, zarodniki C. ravenelii nie można odróżnić od zarodników C. cinnabarinum, z wyjątkiem zastosowania mikroskopii sił atomowych.
Więcej przedstawicieli rodzaju występuje w Azji. Z Indii kontynentalnych odnotowano co najmniej dziewięć gatunków, z których niektóre również pokrywają się z C. cinnabarinum w Indonezji, na Tajwanie i w Japonii. Wiele z tych gatunków można łatwo odróżnić na podstawie cech makroskopowych. C. japonicum jest różowawo-pomarańczowy i nie posiada galaretowatej warstwy zewnętrznej, podczas gdy oba gatunki C. jiangii i C. junghuhnii są brązowe. Jednak inne wymagają mikroskopijnych cech kształtu zarodników i ornamentacji do identyfikacji. W przeciwieństwie do jednolicie wydłużonych zarodników C. cinnabarinum, C. guizhouense posiada zarówno eliptyczne, jak i kuliste zarodniki. C. pengii różni się przede wszystkim wzorem ornamentacji na powierzchni zarodników.
Zastosowania
C. cinnabarinum był również stosowany w medycynie tradycyjnej. W 1986 r. etnomikologiczne badanie rodzimych tradycji w Veracruz zidentyfikowało to zastosowanie huang noono, które miejscowi prażyli, a następnie spożywali w postaci proszku z wodą mineralną w celu leczenia zaburzeń żołądkowo-jelitowych. W przeciwieństwie do tych meksykańskich tradycji, wierzenia ludowe Hunan utrzymują, że grzyb jest trujący ze względu na swój jasny kolor.
Taksonomia i etymologia
Leonard Plukenet zilustrował "zakurzonego grzyba z Wirginii, elegancki skręcony twór z koralowoczerwonym trzonem" w swojej Phytographia z 1692 r., który został później uznany za ten gatunek.
W 1809 r. Christiaan Persoon przedstawił pierwszy nowoczesny opis naukowy, jako Scleroderma callostoma, i zasugerował, że gatunek ten może być na tyle charakterystyczny, aby uzasadnić utworzenie nowego rodzaju. Jeszcze w tym samym roku Nicaise Desvaux zrobił to samo, tworząc rodzaj Calostoma. Aby uniknąć tautonimicznej nazwy, zmienił nazwę gatunku na C. cinnabarinum.
W 1811 r. Louis Bosc nie wspomniał o wcześniejszych pracach, opisując go jako Lycoperdon heterogeneum, chociaż zasugerował również, że powinien być umieszczony w swoim rodzaju. Jean Poiret przeniósł opis S. callostoma do Lycoperdon w 1817 r., włączając jednocześnie Bosc's L. heterogeneum osobno. W tym samym roku Nees von Esenbeck zauważył przekonanie Bosca, że gatunek ten zasługuje na swój rodzaj i stworzył Mitremyces, nie odnosząc się do wcześniejszego przypisania Desvaux do Calostoma.
Artykuł Edwarda Hitchcocka z 1825 r. odnosił się do gatunku z całkowicie nową nazwą dwumianową Gyropodium coccineum; chociaż Hitchcock twierdził, że nazwa ta została ustanowiona przez Lewisa Schweinitza, przyznał, że żaden taki opis nie został wcześniej opublikowany, a nazwa i jej rzekome pochodzenie są uważane za wątpliwe.
Schweinitz przypisał Bosc's Lycoperdon heterogeneum do Mitremyces pod nazwą M. lutescens w 1822 r. Powrócił do rodzaju dekadę później, opisując M. cinnabarinum jako nowy gatunek, ale niekompletne opisy i błędnie oznakowane okazy wprowadziły w błąd. August Corda oddzielił je wyraźniej, dostarczając nowych opisów i przypisując cinnabarinum do Calostoma na podstawie opisów Desvaux i Persoon, zachowując lutescens w Mitremyces. George Massee w monografii Calostoma z 1888 r. całkowicie odrzucił to rozróżnienie, argumentując, że dwa gatunki Schweinitza to ten sam gatunek na różnych etapach rozwoju.
W 1897 roku Charles Edward Burnap opublikował nowy opis C. lutescens, dokonując wyraźnego podziału między dwoma podobnymi gatunkami, które nie zostały znacząco zmienione od tego czasu. Odniesienia do tego gatunku jako "C. cinnabarina" są powszechne, ale niepoprawne.
Specyficzny epitet cinnabarinum pochodzi od starożytnego greckiego słowa kinnábari (κιννάβαρι) i odnosi się do jego "cynobrowo-czerwonego" koloru, podobnego do smoczej krwi.
Źródła:
Zdjęcie 1 - Autor: Dan Molter (CC BY-SA 3.0 Unported)
Zdjęcie 2 - Autor: Jason Hollinger (CC BY 2.0 Generic)
Zdjęcie 3 - Autor: Jason Hollinger (CC BY 2.0 Generic)
Zdjęcie 4 - Autor: Geoff Balme (geoff balme) (CC BY-SA 3.0 Unported)
Zdjęcie 5 - Autor: Dan Molter (shroomydan) (CC BY-SA 3.0 Unported)
